 |
| Sau 3 năm thực hiện Luật Chứng khoán, mức vốn hoá của thị trường chứng khoán Việt Nam tăng 2,6 lần. |
Ông Trần Xuân Hà, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, sau 3 năm thực hiện LCK, thị trường chứng khoán khoán (TTCK) đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận như mức vốn hoá của thị trường tăng 2,6 lần; khối lượng giao dịch tăng 14 lần... Đặc biệt, trong 3 năm qua, tổng khối lượng vốn huy động qua TTCK phục vụ cho đầu tư phát triển lên tới 200.000 tỷ đồng, luồng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài được đổ vào Việt Nam thông qua TTCK tăng từ mức 4,5 tỷ USD lên trên 10 tỷ USD.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của TTCK, nhiều quy định trong LCK liên quan tới phát hành cổ phiếu riêng lẻ, phát hành cổ phiếu ra công chúng, cổ phần hoá gắn với TTCK... đã bộc lộ nhiều hạn chế, cần phải được điều chỉnh bằng các văn bản pháp luật chặt chẽ hơn.
Đây là một trong những lý do cơ bản khiến Bộ Tài chính phải đề nghị Chính phủ trình Quốc hội Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung LCK.
Ngoài ra, việc sửa đổi, bổ sung LCK còn phải hướng tới thu hẹp thị trường tự do, lành mạnh hoá và nâng cao năng lực hoạt động của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường, góp phần thúc đẩy thị trường vận hành công khai, minh bạch. Bộ trưởng Bộ Tài chính, ông Vũ Văn Ninh thường xuyên yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước khi tiến hành cổ phần hoá phải gắn với việc niêm yết hoặc giao dịch cổ phiếu trên TTCK có tổ chức. Tuy nhiên, trên thực tế, do LCK hiện hành không có quy định bắt buộc, nên hầu hết doanh nghiệp (DN) sau khi cổ phần hoá không thực hiện yêu cầu này. Điều này đã góp phần thúc đẩy giao dịch trên thị trường tự do, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, chứa đựng nhiều nguy cơ lừa đảo do nhà đầu tư không có thông tin đầy đủ, thông tin không chính thống, thiếu minh bạch... và đặc biệt không chịu sự quản lý của cơ quan quản lý nhà nước.
Để lấp “lỗ hổng” pháp lý này, Bộ Tài chính dự định sẽ nâng điều kiện phát hành cổ phiếu ra công chúng (phát hành cổ phiếu cho trên 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp), ngoài việc đáp ứng đủ vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở lên; hoạt động kinh doanh của năm liền trước năm chào bán phải có lãi..., còn phải có kế hoạch và cam kết đưa cổ phiếu giao dịch tại TTCK có tổ chức trong thời hạn 6 tháng, kể từ ngày kết thúc đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng.
Một trong những “lỗ hổng” nữa của LCK hiện hành là không có quy định nào về việc phát hành cổ phiếu riêng lẻ (phát hành cho dưới 100 nhà đầu tư). Tận dụng “lỗ hổng” này, năm 2008 và 2009, nhiều DN thay vì phát hành cổ phiếu ra công chúng, đã tiến hành nhiều đợt phát hành cổ phiếu riêng lẻ và phân phối cổ phiếu ra đại chúng thông qua việc mua đi, bán lại quyền mua, không bảo đảm lợi ích của các cổ đông hiện hữu.
Để bịt “lỗ hổng” này, đầu năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 01/2010/NĐ-CP hướng dẫn việc chào bán riêng lẻ. Theo nghị định này, tổ chức phát hành cổ phiếu riêng lẻ phải có quyết định của đại hội đồng cổ đông, HĐQT, hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty, đại hội nhà đầu tư thông qua phương án chào bán và sử dụng số tiền thu được từ đợt chào bán. Việc chuyển nhượng cổ phần phát hành riêng lẻ bị hạn chế tối thiểu 1 năm, kể từ ngày hoàn thành đợt phát hành. Các đợt phát hành riêng lẻ phải cách nhau ít nhất 6 tháng.
Ông Nguyễn Băng Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sản xuất - Kinh doanh xuất nhập khẩu Bình Thạnh, Phó chủ tịch Câu lạc bộ Các DN niêm yết nhận xét, trong 3 quý đầu năm 2009, rất nhiều DN đại chúng đã thực hiện phát hành cổ phiếu tăng vốn, chia tách cổ phiếu thưởng với các tiêu chí phát hành theo quy định tại LCK là cần có vốn điều lệ 10 tỷ đồng và hoạt động kinh doanh có lãi, không có lỗ lũy kế, có phương án sử dụng vốn. Tuy nhiên, quy định này quá đơn giản, bởi nếu chỉ yêu cầu DN có lãi không là chưa đủ, phải xem lãi ở mức nào mới được phát hành, phương án sử dụng vốn từ đợt phát hành ra sao...
“Tôi hy vọng, LCK sửa đổi lần này sẽ có các quy định chặt chẽ hơn về việc giám sát phương án sử dụng vốn của DN. Một thực tế hiện nay là một số DN phát hành cổ phiếu huy động vốn, nhưng 2 tháng sau lại công bố mua cổ phiếu quỹ. Thực trạng này khiến nhiều người đặt câu hỏi DN thực sự cần vốn cho phát triển kinh doanh hay vì mục đích khác? Rõ ràng, pháp luật cần có những quy định buộc DN phải thể hiện rõ trách nhiệm với cổ đông khi sử dụng đồng vốn của cổ đông trong các hoạt động kinh doanh tại DN”, ông Tâm nói.
(Theo Đầu Tư)
